Być może jesteśmy właśnie świadkami zmiany warty i zmiany definicji. Być może to rynki krajów dotychczas uważanych za stabilne staną się synonimem ryzyka, szczególnie w długim terminie. Co może być tego przyczyną? Wysokość długu publicznego w tych krajach. Niektórzy nawet mówią o nowym kryzysie: wyszliśmy z kryzysu, którego podłożem były kłopoty branży finansowej a dzisiaj weszliśmy w kryzys długu publicznego. Międzynarodowy Fundusz Walutowy podał, że średni poziom długu publicznego w stosunku do PKB w krajach rozwijających się wynosi 40% a krajach wysokorozwiniętych aż 107%. Już te liczby przerażają – kraje wysokorozwinięte są prawie 3 razy bardziej zadłużone. Ale to nie jedyny czynnik ryzyka inwestycji na rynkach uznawanych jeszcze wczoraj za stabilne. Bardzo ważne jest również pytanie o możliwości spłaty długu. Jak wiemy pierwsza batalia rządów o ograniczanie wydatków socjalnych wygląda na wygraną (szczególnie w Grecji) ale z drugiej strony zapowiada się bardzo gorąca druga połowa września w takich krajach jak Francja i Hiszpania, gdzie związkowcy zapowiadają masowe demonstracje i strajki. 

 

Ograniczanie wydatków socjalnych, ograniczenie drukowania pieniędzy, przekłada się wprost na konsumpcję, na wzrost gospodarczy w krajach wysokorozwiniętych i tym samym na zyski przedsiębiorstw. HSBC Global Asset Management, Morgan Stanley i Deutsche Bank AG (informacja podana przez Bloomberga) w swoim raporcie tak definiują rynki wschodzące: mniejszy dług, bardziej rentowne firmy i dwa razy szybszy rozwój gospodarczy w porównaniu do krajów wysoko rozwiniętych. Philip Pole z HSBC Global twierdzi wręcz, że „już najwyższy czas dokonać zmiany ratingu rynków wschodzących i krajów wysokorozwiniętych. Fundamenty się zmieniły”. Najlepsze wyniki w drugim kwartale br. osiągnęły takie kraje jak Korea Południowa, Indonezja i Chile (ponad 6%) i oczywiście Chiny (10,3%), które stały się drugą (wyprzedzając Japonię) gospodarką na świecie. W tym samym czasie kraje o prawie trzykrotnie wyższym poziomie długu publicznego rosły o wiele wolniej (gospodarka Japonii wzrosła o zaledwie 0,4% natomiast wzrost w USA spowolnił do 1,6%). 

 

Największym optymistą wśród zarządzających jest Mark Mobius z Templeton Asset Management, który w wywadzie dla Bloomberga udzielonym 20 sierpnia br. powiedział, że jest „ bardzo, bardzo przekonany” do kupowania akcji na rynkach rozwijających właśnie ze względu na niskie zadłużenie i wysokie tempo wzrostu. 

 

Jestem ciekaw kiedy agencje ratingowe zareagują na te zmiany obniżając poziom wiarygodności kredytowej takich krajów jak USA, Japonia, Wielka Brytania czy Francja.